Güvenlik, uyum ve egemenlik
Dağıtım seçenekleri, uyum matrisi, model yönetişimi, veri yerleşimi ve keşif oturumunda paylaşılanlar.
Güncelleme: Eylül 2026Dağıtım seçenekleri
AI, kurumun diğer kritik sistemleriyle aynı standartlara tabi olmalıdır. Aginies finans, sigorta ve sağlık gibi regüle sektörlerin gereksinimlerine göre kurgulandı; veri nerede olmalıysa orada kalır. Dört dağıtım modeli aynı platformu sunar.
| Seçenek | Veri nerede | Modeller nerede | Ne zaman uygun |
|---|---|---|---|
| On-premise / air-gap | Kurumun kendi veri merkezi; dış bağlantı yok | İçeride servis edilen oss ve ses modelleri | En hassas veri; düzenleyici zorunluluk |
| Hibrit | Hassas iş yükleri içeride | İçeride oss; dışarıda yalnızca maskelenmiş veriyle, güvenli geçit üzerinden | Esnek kapasite ihtiyacı; karma senaryo portföyü |
| Özel bulut / dedike bölge | Kuruma ayrılmış tek kiracılı bölge | Bölge içinde; veri yerleşimi garantili | Veri merkezi işletmek istemeyen, yerleşim garantisi isteyen kurumlar |
| GPU-as-a-Service | Ülke sınırları içinde | Kullanım bazlı ölçeklenen elastik GPU kapasitesi | Sermaye yatırımı olmadan on-prem model servisi |
Uyum matrisi
Aginies, SOC 2 Type II ve ISO 27001 uyumlu bir platformdur; kontrol seti iç denetim için belgelidir. Aşağıdaki matris uyum alanlarını ve platformdaki karşılıklarını özetler.
| Alan | Durum | Kapsam |
|---|---|---|
| SOC 2 Type II | Uyumlu platform | Kontrol seti iç denetim için belgelidir |
| ISO 27001 | Uyumlu platform | Bilgi güvenliği yönetimi |
| KVKK & GDPR | Uyum | Kişisel veri haritası, veri yerleşimi garantisi, silme ve erişim talepleri |
| BDDK bilgi sistemleri | Uyumlu kurulum | Bankalar için birincil ve ikincil sistemler Türkiye’de; denetime hazır kurulum |
| SSO / SAML & RBAC | Yerleşik | İnce taneli roller, workspace izolasyonu, ajan bazlı erişim politikaları |
| PII maskeleme & anonimleştirme | Yerleşik | Veri girişinde maskeleme, yapılandırılabilir redaksiyon, tüm isteklerin anonimleştirilmesi |
| Denetim izi | Yerleşik | Her ajan aksiyonu ve model çağrısı için girdi, çıktı, model sürümü, kural seti, kullanıcı |
| Kill-switch | Yerleşik | Kritik kararlarda acil kapatma ve otomasyon sınırları; zorunlu insan onayı |
Model yönetişimi
Modelden bağımsız, ince ayarlı. Hub Aginies’te kapalı modellerin kurumsal ince ayarlı sürümleri, açık kaynak tabanlı on-prem modeller ve Türkçe ses modelleri aynı katalogdadır. Vendor lock-in yoktur; model değişimi ajanı yeniden yazmayı gerektirmez.
- Model proxy: bulut modellerine kurumun kendi anahtarlarıyla, tek noktadan erişim
- Anahtarlar şifreli saklanır; kullanım ajan, birim ve kanal bazında raporlanır
- Dış modele giden her istek maskelenir ve anonimleştirilir
- Yedek model stratejisi: sağlayıcı kesintisinde operasyon sürer
- Prompt sürümleme: hangi ajan hangi prompt ve model sürümüyle çalıştı, kayıtlı
- Hassas senaryolar için on-prem oss modeller; veri kurum dışına çıkmaz
Veri yerleşimi ve egemenlik
Egemen tasarım, verinin ve modelin kontrolünün kurumda kalması demektir. On-prem ve air-gap kurulumda hiçbir veri kurum dışına çıkmaz; hibrit kurulumda dışarı yalnızca maskelenmiş veri, güvenli geçit üzerinden gider. GPU-as-a-Service ülke sınırları içinde elastik kapasite sağlar.
- Kişisel veri haritası: hangi veri, hangi sistemde, hangi amaçla, ne kadar süre
- Veri yerleşimi garantisi: dedike bölge ve on-prem seçeneklerinde sözleşmeyle
- Bankalar için birincil ve ikincil sistemler ülke içinde
- Silme ve erişim talepleri: KVKK ve GDPR süreçlerine uygun kayıt ve yanıt
- Ses ve kod verisi: Voice ve Code Aginies on-prem çalışır
Kod asistanı senaryosu: IDE’den modele
Kapalı devre çalışmak isteyen kurumların bilgi güvenliği ekipleri için. Kurumun geliştiricileri IDE’lerindeki Code Aginies eklentisiyle, kurumun VPN’i üzerinden, Türkiye’de konumlu ve BDDK mevzuatına uyumlu veri merkezlerindeki altyapımızdaki Hub Aginies’e bağlanır; kodlama modelleri orada, ülke içi GPU’larda çalışır. Kod bağlamı Türkiye dışına çıkmaz, hiçbir dış model çağrılmaz, kurum verisiyle model eğitilmez, her istek kullanıcı bazında iz bırakır.
- Kimlik: Geliştirici IDE’de kurumun kimlik sağlayıcısıyla (SAML / OIDC, MFA) oturum açar. Eklenti kullanıcıya ait kısa ömürlü bir belirteç taşır; lisans anahtarı kurum düzeyinde tutulur ve eklentiden ayrı durur.
- İstek: Eklenti yalnızca ilgili kod bağlamını (açık dosya, imleç çevresi, seçili sembol tanımları) ve istemi gönderir; depo bütünü gönderilmez. Bağlantı kurumun VPN tüneli içinde TLS 1.3 ile şifrelidir; Hub yalnızca kuruma tahsis edilmiş IP’lerden gelen trafiği kabul eder.
- Lisans ve kota: Hub Aginies belirteci doğrular, kurumun workspace’ine bağlar, koltuk ve kota kontrolü yapar. Kullanıcı kurumda devre dışı bırakıldığında erişim aynı anda düşer.
- Maskeleme ve yönlendirme: İstem, yapılandırılabilir kurallarla sırlar (anahtar, parola, bağlantı dizesi) ve kişisel veri için taranır; eşleşenler maskelenir. İstem, sözleşmede seçilen modele yönlendirilir.
- Model: Model, Aginies’in Türkiye’deki veri merkezindeki GPU’larda çalışır. Dış API çağrısı yoktur; istem ve yanıt model tarafında saklanmaz ve eğitimde kullanılmaz.
- Yanıt ve iz: Öneri aynı tünelden IDE’ye döner. Platform Aginies isteği kullanıcı, zaman, model sürümü, süre, token ve maliyetle kaydeder; istem ve yanıt içeriğinin saklanıp saklanmayacağı ve süresi kurumla birlikte belirlenir.
- Kurumun görünürlüğü: Kurum yöneticileri kullanım ve maliyet panolarını görür; izler istenirse syslog veya API ile kurumun SIEM’ine tek yönlü aktarılır. Kill-switch kullanıcı, ekip veya kurum bazında anında keser.
| Katman | Kontrol | Kanıt / denetim |
|---|---|---|
| Kimlik | Kurumun IdP’si ile SSO (SAML / OIDC), MFA kurumda; kullanıcı ve grup bazlı yetki; anında iptal | Oturum ve yetki logları; koltuk listesi kurumun yöneticisinde |
| Ağ | İki erişim modeli: VPN modelinde site-to-site tünel ve Hub dışarıdan erişilemez; internet modelinde TLS 1.3 ve kurum çıkış IP’leri allowlist’te (hız sınırı ve otomatik engelleme muafiyeti) | Tünel veya allowlist konfigürasyonu; bağlantı testleri; IP detaylı ağ şeması |
| Uygulama | İmzalı eklenti, IDE Registry’den onaylı sürüm dağıtımı; sürüm sabitleme | İmza doğrulama; sürüm notları; SBOM talep üzerine |
| Veri | Sır ve PII maskeleme; bağlam sınırlaması; şifreleme (aktarımda TLS, durağan AES-256); saklama süresi sözleşmeyle | Maskeleme kural seti; saklama politikası; silme kanıtı |
| Model | Ülke içi GPU’da servis; dış çağrı yok; eğitim yok; sürümlü modeller, test korpusuyla doğrulama, yedek model | Model kataloğu ve sürüm geçmişi; test raporları |
| Kiracı | Kurum workspace’i mantıksal olarak ayrı; istenirse dedike tenant veya dedike donanım | İzolasyon tasarımı; erişim matrisi |
| İzleme | İstek bazlı denetim izi; kullanım ve maliyet panoları; SIEM aktarımı; kill-switch | Panolar; log örnekleri; aktarım entegrasyonu |
| Operasyon | Olay bildirimi, değişiklik yönetimi, yedekleme ve felaket kurtarma Türkiye içinde | Olay müdahale planı; RTO/RPO; tatbikat kayıtları |
| Uyum | SOC 2 Type II ve ISO 27001 uyumlu kontrol seti; KVKK; BDDK bilgi sistemleri mevzuatına uyumlu kurulum | Kontrol seti dokümanı; sızma testi özeti; denetim hakkı sözleşmede |
İki erişim modeli: VPN tüneli veya internet üzerinden allowlist. Aynı istek yolu iki şekilde açılır. Kurum tam kapalı devre istiyorsa VPN tüneli; geliştiricilerin ek istemci kurmadan başlamasını istiyorsa internet üzerinden TLS ve kurum çıkış IP’lerinin allowlist’i. İkinci model bir bankanın bilgi güvenliği ekibiyle birlikte kuruldu; aşağıdaki şema ve akış tablosu o kurulumun anonimleştirilmiş hâlidir.
- VPN tüneli (tam kapalı devre): Kurum ağ geçidi ile Aginies arasında site-to-site IPsec; Hub yalnızca tünelden ve kuruma tahsisli IP’lerden erişilir, internetten görünmez.
- İnternet üzerinden, allowlist ile (hızlı başlangıç): Uç noktalar genel internete açık; eklenti kurumun mevcut internet çıkışından TLS 1.3 ile bağlanır. Kurumun çıkış IP’leri allowlist’e yazılır; böylece hız sınırı ve otomatik engelleme kuralları kurum trafiğini kesmez, erişim kimlik doğrulamayla verilir.
| Akış | Kaynak | Hedef | Port / protokol | Erişim ve kontrol |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Geliştirici IDE’si · Code Aginies eklentisi · kurum çıkış IP’leri | code-api.aginies.com → Aginies genel IP’si | TCP 443 · HTTPS, TLS 1.3 | İnternet; kurum IP’leri hız sınırı ve otomatik engellemeden muaf. SSO belirteci, koltuk ve kota, maskeleme, istek bazında iz. |
| 2 | Aginies uygulama sunucusu (iç ağ bacağı) | GPU model sunucusu (iç ağ) | İç ağ · model API | Yalnızca iç ağ; yalnızca uygulama sunucusundan kabul edilir, veri merkezinden çıkmaz. |
| 3 | GPU model sunucusu | İnternet | — | Yok: sunucunun genel IP’si ve internete çıkışı yok; istem ve yanıt saklanmaz, eğitimde kullanılmaz. |
| 4 | Aginies operasyon ekibi | Aginies uygulama sunucusu · yönetim | TCP 22 · SSH | Yalnızca Aginies operasyon VPN’i; internete ve kuruma kapalı. Kurum tarafında SSH veya VPN gerekmez. |
| 5 | Aginies uygulama sunucusu | Dış model sağlayıcıları | — | Yok: kodlama modelleri yalnızca ülke içi GPU’da; kod bağlamı Türkiye dışına çıkmaz. |
| 6 | Kurum uygulamaları (isteğe bağlı, doğrudan model erişimi) | hub-api.aginies.com → Aginies genel IP’si | TCP 443 · HTTPS, TLS 1.3 | Aynı allowlist, kimlik ve kota; Hub kataloğundaki modellere API ile erişim. |
Şemadaki adresler anonimleştirilmiştir; gerçek IP’ler, alan adları ve güvenlik duvarı kuralları kurumun bilgi güvenliği ekibine teknik ekte verilir.
Konum ve altyapı
Sistemler nerede çalışıyor? Veri Türkiye dışına çıkıyor mu?
Platformun tamamı Türkiye’deki veri merkezlerimizde çalışır; birincil ve ikincil sistemler ülke içindedir. Kod bağlamı, loglar ve yedekler Türkiye dışına çıkmaz. Bu, BDDK bilgi sistemleri mevzuatının ülke içi konumlanma şartıyla uyumludur.
Veri merkezi hangisi, hangi standartlara sahip?
Sistemler Türkiye’de konumlu, uluslararası Tier ve ulusal TS EN 50600 standartlarına sahip, finans sektörü düzenlemelerine (BDDK, TCMB) uyumlu veri merkezlerinde çalışır. Veri merkezinin adı, belgeleri ve sertifikaları keşif oturumunda ve sözleşme ekinde yazılı paylaşılır.
Kuruma özel bir ortam mı, paylaşımlı mı?
Varsayılan kurulum egemen paylaşımlı altyapıda, kuruma ait mantıksal olarak izole bir workspace’tir. Kurumun tercihine göre dedike tenant, dedike GPU havuzu veya kurumun kendi veri merkezinde on-prem kurulum da mümkündür; mimari üçünde de aynıdır.
Alt yükleniciler kimler? Bulut sağlayıcı kullanıyor musunuz?
Model servisi için bulut sağlayıcı kullanılmaz. Veri merkezi hizmeti Türkiye’de konumlu, düzenleyici kurumlarca uygun görülen sağlayıcılardan alınır; sağlayıcı sözleşmede adıyla yazılır ve bir değişiklik olursa kurum önceden bilgilendirilir.
Ağ ve bağlantı
Bağlantı nasıl kurulacak? Hangi portlar ve adresler?
İki seçenek vardır. VPN modelinde kurumun ağ geçidi ile Aginies arasında site-to-site IPsec tünel kurulur, tünel içinde yalnızca HTTPS (443) kullanılır ve Hub yalnızca kuruma tahsisli IP’lerden gelen trafiği kabul eder. İnternet modelinde uç noktalar TLS 1.3 ile genel internete açıktır; kurumun güvenlik duvarında tek giden kural (Aginies genel IP’si, TCP 443) açılır ve kurumun çıkış IP’leri allowlist’e yazılır. Allowlist, hız sınırı ve otomatik engelleme kurallarının kurum trafiğini kesmemesini sağlar; erişim kimlik doğrulamayla verilir. Her iki modelde de IP adresleri ve parametreler teknik ekte verilir.
Hub Aginies internete açık mı?
Hayır. Hub yalnızca tünel arayüzünden erişilebilir; herkese açık bir uç noktası yoktur. DDoS veya tarama yüzeyi oluşmaz.
Şifreleme nasıl?
Aktarımda VPN tüneli içinde TLS 1.3 (uçtan uca, tünelden bağımsız); durağan veride AES-256. Anahtar yönetimi Aginies tarafında; kurumun kendi anahtarını getirmesi dedike kurulumda mümkündür.
Kurumun proxy’si veya SSL inceleme cihazı araya girebilir mi?
Eklenti kurumsal proxy ayarlarına uyar. Kurumun kendi sertifikasıyla TLS incelemesi yapması teknik olarak mümkündür; bu durumda inceleme cihazının kod bağlamını gördüğü kurumun kendi politikasına bırakılır. Önerimiz tünel içinde uçtan uca TLS’in korunmasıdır.
Kimlik ve erişim
Kullanıcılar nasıl doğrulanıyor? Lisans anahtarı paylaşılırsa ne olur?
Kimlik kurumun kimlik sağlayıcısındadır: SAML veya OIDC ile SSO, MFA kurumun politikasıyla. Lisans anahtarı kurum düzeyindedir ve tek başına erişim vermez; her istek kullanıcıya ait kısa ömürlü bir belirteç taşır. Kullanıcı kurumda kapatıldığında Aginies erişimi de aynı anda düşer.
Kim hangi modeli, ne kadar kullanabilir?
Yetki grup bazlıdır: hangi ekip hangi modele, hangi kotayla, hangi özelliklerle (tamamlama, sohbet, ajan) erişir; kurumun yöneticisi Platform Aginies panosundan yönetir. Koltuk sayısı ve kotalar sözleşmeyle belirlenir.
Aginies personeli kurum verisine erişebilir mi?
Üretim erişimi rol bazlı, isimli ve loglanmıştır; istem ve yanıt içeriğine erişim yalnızca kurumun yazılı talebiyle ve destek amaçlı açılır, kaydı kurumla paylaşılır. Varsayılan saklama politikasında içerik zaten tutulmaz.
Yönetici işlemleri iz bırakıyor mu?
Evet. Yönetim işlemleri de aynı denetim izine yazılır: kim, ne zaman, neyi değiştirdi. Politika değişiklikleri sürümlüdür.
Veri akışı ve saklama
Eklenti tam olarak ne gönderiyor?
Yalnızca isteğin gerektirdiği bağlam: açık dosyanın ilgili bölümü, imleç çevresi, seçili sembol tanımları ve geliştiricinin istemi. Depo bütünü, derleme çıktıları ve ortam dosyaları gönderilmez. Bağlam sınırı ve dışlama listesi (.env, sertifika, anahtar dosyaları) kurumla birlikte yapılandırılır ve eklentiden görülebilir.
Sırlar (parola, API anahtarı) modele gider mi?
Hub’daki maskeleme katmanı istemi anahtar, parola, bağlantı dizesi ve kişisel veri kalıpları için tarar; eşleşenler modele ulaşmadan maskelenir. Kural seti kurumun kalıplarıyla genişletilebilir; maskeleme olayları izde görünür.
İstem ve yanıtlar saklanıyor mu? Ne kadar?
Meta veri (kullanıcı, zaman, model sürümü, süre, token, maliyet) her zaman kaydedilir. İstem ve yanıt içeriğinin saklanması kurumun kararıdır: kapalı (varsayılan), ya da kurumun belirlediği süreyle şifreli saklama. Süre dolunca silme otomatiktir ve kanıtı üretilir.
Verilerimiz model eğitiminde kullanılıyor mu?
Hayır. Kurumun istem ve yanıtları hiçbir modelin eğitim veya ince ayar verisine girmez; bu sözleşmede açık bir madde olarak yer alır. Kuruma özel ince ayar istenirse yalnızca kurumun onayladığı veriyle, kuruma ait ayrı bir model sürümü üretilir.
Yedekler nerede, kim erişiyor?
Yedekler Türkiye içinde, şifreli ve ayrı bir erişim politikasıyla tutulur; içerik saklama kapalıysa yedeklerde de içerik bulunmaz. Yedek saklama süresi ve felaket kurtarma hedefleri sözleşme ekinde yazılıdır.
Sözleşme biterse ne olur?
Kurumun workspace’i, yapılandırması ve izleri istenen formatta dışa aktarılır; ardından tüm veri belirlenen süre içinde silinir ve silme kanıtı verilir. Kuruma özel model sürümü varsa kurum isterse teslim edilir, aksi hâlde imha edilir.
Model ve yapay zekâ
Hangi modeller kullanılacak? Dışarıdaki bir sağlayıcıya gidiyor mu?
Hub Aginies kataloğundan, ülke içi GPU’larda servis edilen kodlama modelleri: açık kaynak tabanlı on-prem modeller (aginies-talay-2, aginies-sunkar-1) ve ince ayarlı kurumsal sürümler. Hiçbir istem dış sağlayıcıya gitmez; kurumun workspace’inde bulut model proxy’si kapalıdır ve kurum isterse politika düzeyinde kilitlenir.
Modelleri kim seçiyor, nasıl güncelleniyor?
Modeller Aginies tarafından denetlenip test korpusuyla doğrulandıktan sonra kataloğa alınır; her model sürümlüdür. Kurumun workspace’inde model değişikliği kurumun onayıyla ve önceden duyurularak yapılır; eski sürüm belirlenen süre boyunca geri dönüş için tutulur.
Model çıktısı güvenli mi? Zararlı kod üretir mi?
Model çıktısı öneridir; kodu geliştirici gözden geçirir ve kurumun mevcut CI, kod inceleme ve statik analiz süreçlerinden geçer. Aginies tarafında istem enjeksiyonu ve politika dışı çıktı için kontrol aileleri test korpusunda koşar; kuruma özel yasak kalıplar politika olarak eklenebilir.
Lisans ve fikri mülkiyet: üretilen kod kime ait?
Üretilen kodun mülkiyeti kurumdadır. Kullanılan açık kaynak modellerin lisansları ve ticari kullanım koşulları sözleşme ekinde listelenir.
Eklenti ve istemci tarafı
Eklenti nereden kuruluyor, imzalı mı?
Eklenti imzalıdır ve kurumun kurumsal IDE Registry’si üzerinden onaylı sürüm olarak dağıtılır; herkese açık marketten kurulum gerekmez. Sürüm sabitlenebilir; güncellemeler kurumun onayıyla yayınlanır.
Eklenti başka bir yere bağlanıyor mu? Telemetri var mı?
Eklenti yalnızca kurumun yapılandırdığı Hub adresine bağlanır; başka hiçbir uç nokta yoktur. Hata raporu telemetrisi en az düzeydedir, içerik taşımaz ve kapatılabilir.
Bağlantı koparsa ne olur? Çevrimdışı çalışıyor mu?
Bağlantı yoksa eklenti sessizce devre dışı kalır; yerel kuyruk veya önbellek tutmaz, dolayısıyla cihazda kod bağlamı biriktirmez. Bağlantı gelince kaldığı yerden devam eder.
Kaynak kodu veya SBOM inceleyebilir miyiz?
Eklentinin yazılım malzeme listesi (SBOM) ve bağımlılık taraması talep üzerine paylaşılır; kaynak kod incelemesi gizlilik sözleşmesi altında düzenlenebilir.
Uyum, denetim ve operasyon
Hangi sertifikalarınız var?
Platform SOC 2 Type II ve ISO 27001 kontrol setleriyle uyumludur; kontrol seti dokümanı iç denetim için paylaşılır. KVKK kapsamında veri işleyen sözleşmesi ve aydınlatma metinleri hazırdır.
Bankalar için: BDDK açısından bu bir destek hizmeti mi? Denetim hakkı var mı?
Kurum bir banka ise kendi sınıflandırmasına göre destek hizmeti kapsamına girebilir; bu durumda gerekli sözleşme hükümleri (denetim hakkı, alt yüklenici bildirimi, çıkış planı, bilgi güvenliği yükümlülükleri, düzenleyicinin ve kurumun denetim erişimi) sözleşmeye eklenir. Ülke içi konumlanma şartı mimaride zaten sağlanmıştır.
Sızma testi yapılıyor mu? Sonuçları görebilir miyiz?
Bağımsız sızma testi düzenli olarak yapılır; yönetici özeti paylaşılır, bulgu kapanış kanıtları sunulur. Kurum kendi testini de yapabilir; kapsam ve zaman önceden anlaşılır.
Güvenlik olayında bildirim süresi nedir?
Kurumu etkileyen bir olayda ilk bildirim 24 saat içinde yapılır; ardından kök neden ve düzeltici eylem raporu verilir. KVKK bildirim yükümlülükleri veri sorumlusu olan kurumla koordineli yürütülür.
Hizmet seviyesi ve kapasite?
Erişilebilirlik ve gecikme hedefleri sözleşmede yazılıdır; kapasite kurumun koltuk sayısına göre ayrılır, GPU havuzu ülke içinde ölçeklenir. Bakım pencereleri önceden duyurulur.
Acil durumda hizmeti anında kesebilir miyiz?
Evet. Kill-switch kurumun yöneticisindedir: kullanıcı, ekip veya kurum bazında anında keser; ayrıca kurum VPN tünelini kendi tarafından kapatarak tüm erişimi sonlandırabilir.
Değişiklik yönetimi nasıl işliyor?
Hub, eklenti ve modellerde kurumu etkileyen her değişiklik sürüm notuyla önceden duyurulur; kritik değişiklikler kurumun onayına bağlanabilir. Politika ve konfigürasyon değişiklikleri denetim izinde sürümlüdür.
Keşif oturumunda neler paylaşılır
Keşif oturumu, kurumun senaryolarını ve kısıtlarını anlamak için yapılan bir çalışma toplantısıdır. Güvenlik ve uyum ekiplerinin sorularını erken cevaplamak için aşağıdaki materyaller paylaşılır.
- Referans mimari ve dağıtım seçeneklerinin ayrıntılı şeması
- SOC 2 Type II ve ISO 27001 uyumlu kontrol setinin iç denetime yönelik dokümantasyonu
- Veri akışı ve maskeleme tasarımı: hangi veri hangi modele, hangi biçimde gider
- Model kataloğu ve proxy kurulumu; anahtar yönetimi ve yedek model stratejisi
- Örnek denetim raporu ve çalıştırma izi
- Seçilen senaryolar için beş katmanlı değerlendirme karnesi
Sektörel uyum çerçeveleri
Her sektör sayfasındaki uyum çerçevesi ve önerilen kurulum modeli. İlk 90 gün planı ve ölçülen hedefler sektör sayfasındadır.
| Sektör | Çerçeve | Önerilen kurulum | İlk ölçülen hedef |
|---|---|---|---|
| Bankacılık | BDDK Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Yönetmeliği: birincil ve ikincil sistemler Türkiye’de, dış hizmet sözleşmesinde denetim hakkı, bulut modeli bankaya özgü izin · MASAK ve KVKK: şüpheli işlem bildirimi analist kararında, kişisel veri maskeleme ve amaç sınırlaması her senaryoda · İç denetim ve BDDK incelemesi için istek bazlı denetim izi: kullanıcı, model sürümü, veri kaynağı, gerekçe | Başlangıç için Türkiye’deki veri merkezlerimizde egemen paylaşımlı kurulum (banka workspace’i izole, VPN veya allowlist ile erişim); birincil sistem sayılan senaryolar için bankanın veri merkezinde on-prem. | Çağrı merkezine düşen basit işlem: %40 azalma |
| Finansal Teknolojiler | TCMB Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Bilgi Sistemleri Tebliği: topluluk bulutu yalnızca uygunluk verilen sağlayıcıda; birincil sistemler yurt içinde · MASAK yükümlülükleri: işlem izleme uyarıları kanıtla analiste, bildirim kararı insanda · Kart şeması kuralları ve KVKK: ters ibraz süreleri takip edilir, kart verisi maskelenir ve amaç dışı kullanılmaz | TCMB uygunluk listesindeki sağlayıcının topluluk bulutunda veya kurumun kendi veri merkezinde; GPU kapasitesi ülke içinde, modeller Hub kataloğundan. | İşyeri talebi ilk temasta çözüm: %70 ve üzeri |
| Sigorta | SEDDK düzenlemeleri ve sigorta bilgi sistemleri gereklilikleri: hasar ve poliçe kararları gerekçeli, zaman damgalı, denetime açık · KVKK özel nitelikli veri: sağlık ve hasar fotoğrafları kurum sınırında işlenir, maskeleme ve erişim kaydı zorunlu · Ödeme ve red kararı her zaman yetkili eksper veya underwriter’da; ajan dosyayı hazırlar | Türkiye içi dedike bölge veya egemen paylaşımlı kurulum; hasar fotoğrafı ve sağlık verisi için görüntü modelleri ülke içi GPU’da. | Basit hasar dosyası kapanış süresi: Haftalardan günlere |
| Perakende & E-ticaret | Tüketici mevzuatı ve mesafeli satış kuralları: cayma, iade ve teslimat süreleri ajan kurallarına kodlanır · KVKK ve pazarlama izni: temas yalnızca izinli kanalda, öneriler amaç sınırlı veriyle · Kampanya ve fiyat kuralları: indirim yetkisi matrisle sınırlı, sınır dışı teklif müşteri hizmetlerine | Egemen paylaşımlı kurulum; sezon tepe yüklerinde GPU kapasitesi kullanım bazlı ölçeklenir, müşteri verisi Türkiye’de kalır. | İlk temasta çözüm oranı: +15–25 puan |
| Telekom | BTK düzenlemeleri ve Elektronik Haberleşme Kanunu: abonelik, taahhüt ve numara taşıma işlemleri kayıtlı ve geri izlenebilir · KVKK ve trafik verisi: abone verisi Türkiye içinde, ses kayıtları ve transkriptler maskelenir · SIM değişimi ve kimlik işlemleri: ek doğrulama ve insan onayı; şüpheli talep dolandırıcılık ekibine | Egemen paylaşımlı kurulum veya operatörün kendi veri merkezinde dedike tenant; ses modelleri ülke içi GPU’da, SIP ile mevcut santrale bağlı. | Temsilcisiz çözülen talep payı: %60–70 |
| Sağlık | Kişisel Sağlık Verileri Yönetmeliği ve KVKK özel nitelikli veri: sağlık verisi hastane sınırında, erişim rol ve amaç bazlı, her erişim kayıtlı · Sağlık Bakanlığı HBYS ve e-Nabız entegrasyon kuralları: ajan HBYS üzerinden işlem yapar, ayrı veri kopyası tutmaz · Klinik karar hekimde: ajan hazırlık, sorgu ve organizasyon yapar; şüphede hekim onay kartı | Hastane veri merkezinde on-prem; modeller kurum içinde, dış bağlantı yok. Hastane grupları için grup veri merkezinde dedike tenant. | Randevuya gelmeme oranı: %30–40 azalma |
| Üretim ve Otomotiv | OT güvenliği (IEC 62443 yaklaşımı): ajanlar üretim ağına yalnızca okuma ile bağlanır, komut vermez; OT/IT ayrımı korunur · Ürün güvenliği ve garanti mevzuatı: garanti kararları kurallı, tolerans dışı dosya insana · KVKK ve tedarikçi sözleşmeleri: tedarikçi ve müşteri verisi kurum içinde, paylaşım sözleşme kapsamıyla sınırlı | Hibrit: üretim ağına yakın okuma ajanları ve historian erişimi tesiste, karar ve doküman ajanları Türkiye’deki veri merkezimizde veya kurumun veri merkezinde. | Plansız duruş süresi: %20–30 azalma |
| Lojistik | Gümrük mevzuatı: beyanname ve belge hazırlığı ajanla, beyan ve imza yetkili müşavirde · GDP ve soğuk zincir kuralları: sıcaklık sapmaları dokümante edilir, karar kalite sorumlusunda · KVKK ve müşteri sözleşmeleri: sevkiyat ve alıcı verisi kurum içinde, her müşteri mesajı kayıtlı | Egemen paylaşımlı kurulum; TMS, telematik ve taşıyıcı API’leri allowlist ile bağlanır, sevkiyat verisi Türkiye’de kalır. | Gecikme tespit öncülü: Saatler önce |
| Enerji | EPDK tüketici hizmetleri ve bağlantı yönetmelikleri: itiraz, düzeltme ve başvuru süreleri ajan kurallarına kodlanır · Kritik altyapı ve OT ayrımı: SCADA ve OMS’e yalnızca okuma erişimi; şebeke kararı kontrol odasında · KVKK ve sayaç verisi: tüketim verisi yalnızca abonenin kendi hesabı için, saklama süresi politikayla | Müşteri operasyonu için egemen paylaşımlı kurulum; şebekeye yakın okuma ajanları şirketin veri merkezinde on-prem, kritik altyapı ayrımı korunarak. | Temsilcisiz çözülen çağrı payı: %55–65 |
| Kamu ve Hükümet | Cumhurbaşkanlığı Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi: kurum veri merkezinde, air-gap dahil kurulum; açık ağırlıklı modeller içeride · İdari usul ve Kamu İhale Kanunu: her çıktı mevzuat maddesi ve kaynak belgeyle; karar yetkili memur veya komisyonda · KVKK ve e-Devlet entegrasyon kuralları: vatandaş verisi amaç sınırlı, erişim yetki bazlı, denetim izi tam | Kurumun kendi veri merkezinde on-prem; gerekiyorsa air-gap. Belediyeler ve bağlı kuruluşlar için kamu bulutunda dedike tenant. | Vatandaştan istenen tekrar belge: %70 azalma |
| Savunma Sanayii | SSB ve ihracat kontrol mevzuatı: kontrole tabi liste eşlemesi ajanla, lisans ve paylaşım kararı yetkili uyum sorumlusunda · Tesis güvenlik belgesi ve gizlilik dereceleri: erişim ayrımı, işaretleme kontrolü ve her erişimin denetim günlüğü · Müttefik programlarda ITAR/EAR benzeri kısıtlar: kontrollü teknik veri yalnızca yetkili kullanıcıya, dış ağa çıkış yok | Air-gap kurulum: modeller, platform ve veri kapalı ağın içinde; güncellemeler onaylı paketlerle, uzaktan bakım yalnızca kurumun açtığı pencerede. | Taraf tarama süresi: Günlerden dakikalara |
| IoT ve Bağlı Cihazlar | KVKK ve cihaz verisi: telemetri kurum içinde, kullanıcıya ait veri amaç sınırlı · Ürün güvenliği ve siber dayanıklılık gereklilikleri (ihracatta AB CRA dahil): OTA paketleri imzalı, dağıtım kayıtlı, geri alma hazır · Emniyet kritik cihazlar: yalnızca okuma; komut ve toplu işlem ürün sahibi onayında | Hibrit: cihaz bulutu ve zaman serisi verisi mevcut altyapıda, ajanlar ve küçük modeller Türkiye’deki veri merkezimizde veya üreticinin veri merkezinde. | Saha ziyareti gerektiren arıza: %35 azalma |
| Yazılım Geliştirme | Kaynak kod ve fikri mülkiyet: kod kurum dışına çıkmaz; Code Aginies ve tamamlama modelleri on-prem · Güvenli yazılım geliştirme gereklilikleri (regüle sektörlerde BDDK/SEDDK beklentileri dahil): SAST, bağımlılık ve sır taraması her PR’da, kanıt sürümle saklanır · Üretim dağıtımı ve mimari kararlar insanda; ajan yalnızca atanan depo ve dallarda yazar | Code Aginies ve kodlama modelleri kurumun veri merkezinde veya kapalı devre kurulumla Türkiye’deki veri merkezimizde; SDLC ajanları Jira, Git ve CI/CD’ye servis hesaplarıyla bağlı. | İlk incelemede kabul edilen PR: %60–75 |